Artykuły

Za nami niezwykłe, czwartkowe popołudnie, które na nowo pozwoliło nam odkryć stolicę Małopolski. W ramach cyklu "Podróże z biblioteką" gościliśmy 14 maja 2026 roku rodowitego krakusa, pasjonata i znakomitego opowiadacza – Andrzeja Pasławskiego. Jego wykład, zatytułowany „Krakowie Kochany, Krakowie Nieznany”, udowodnił, że nawet mieszkając w tym mieście od lat, można przejść obok jego największych skarbów zupełnie nieświadomie.
Prelegent zabrał nas w podróż daleką od zgiełku Wawelu, Kościoła Mariackiego czy zatłoczonej ulicy Floriańskiej. Zamiast tego, spojrzeliśmy na miasto z perspektywy miejsc ukrytych, niedostępnych dla przeciętnego turysty, a często zapomnianych przez samych mieszkańców. Dowiedzieliśmy się, gdzie znajduje się urokliwe „Podwórko Poetów” oraz jakie tajemnice kryją krakowskie „ponadwidoki” – panoramy miasta oglądane z punktów, o których istnieniu wiedzą nieliczni.
Wykład obfitował w fascynujące anegdoty historyczne. Słuchacze z zaciekawieniem śledzili historię jedynego w Krakowie „Domu pod minaretem”, który okazał się owocem niezwykłej opowieści miłosnej. Poznaliśmy również fortel, dzięki któremu ocalono Bramę Floriańską przed austriackimi „burzymurkami”, oraz dowiedzieliśmy się, dlaczego ulica Szpitalna nosi taką nazwę i co kryje „Dom pod Rakiem”.
Nie zabrakło wątków z dreszczykiem. Prelegent przybliżył kryminalną stronę dawnego Krakowa, opowiadając m.in. o losach Andrzeja Wierzynka, wnuka słynnego restauratora. Wielkie emocje wzbudziły też zdjęcia i opisy wnętrz biurowych pierwszego krakowskiego banku z zabytkowym sejfem. To właśnie stamtąd potajemnie wyprowadzono 800 tysięcy koron, które posłużyły jako swoista łapówka dla Austriaków, by opuścili i przestali niszczyć Wawel.
Dzięki bogatej dokumentacji fotograficznej mogliśmy zajrzeć do wnętrz Banku Pobożnego Arcybractwa Miłosierdzia, założonego przez ks. Piotra Skargę. Andrzej Pasławski poprowadził naszą wyobraźnię od krakowskich strychów, aż po mury historycznych kamienic, budując wielowymiarowy obraz miasta, które kocha i zna jak mało kto.
Dzięki naszemu prelegentowi mamy teraz nowe, badawcze spojrzenie na krakowskie ulice i zakamarki. A to jeszcze nie koniec, bo druga część opowieści o Krakowie nieznanym nastąpi w październiku 2026. O dokładnej dacie drugiego spotkania będziemy informować na bieżąco, dlatego wskazane jest śledzenie naszych kont społecznościowych, a zwłaszcza Facebooka i strony internetowej.

8 maja 2026 r. bibliotekarka z Filii nr 3 GBP w Sarnowie, w ramach obchodów XXIII Ogólnopolskiego Tygodnia Bibliotek, odwiedziła przedszkolaki z ZSP nr 2 w Sarnowie. Młodsze dzieci poznały przygody Kici Koci, natomiast starsze przedszkolaki wysłuchały opowiadania o Franklinie. Po wspólnym czytaniu rozmawialiśmy o bohaterach książek, o tym, jakie emocje przeżywali oraz czego można nauczyć się z przeczytanych historii. Podczas spotkania przedszkolaki dowiedziały się również, jak powstaje książka – od pomysłu autora, poprzez ilustracje i druk, aż do chwili, gdy trafia ona na półkę w bibliotece. Rozmawialiśmy także o pracy bibliotekarza i o tym, dlaczego warto odwiedzać bibliotekę oraz wypożyczać książki. Sporo uwagi poświęciliśmy zasadom właściwego obchodzenia się z książkami. Dzieci zgodnie stwierdziły, że książki należy szanować i dbać o nie, aby mogły służyć wielu czytelnikom przez długi czas. Przedszkolaki wymieniały, czego nie wolno robić podczas czytania. Dowiedziały się, że nie należy zaginać rogów kartek, wyrywać stron, pisać ani rysować po książkach. Rozmawialiśmy także o tym, że nie powinno się czytać podczas jedzenia lub picia, ponieważ łatwo wtedy zabrudzić strony. Dzieci wiedziały również, że książek nie wolno rzucać, kłaść na podłodze ani odkładać w miejscach, gdzie mogą zostać zniszczone lub zamoczone. Na zakończenie spotkania przedszkolaki obiecały, że będą dbać o swoje książki i często odwiedzać bibliotekę. Wspólnie spędzony czas był pełen uśmiechu, ciekawych rozmów i radości z czytania.

W psarskiej bibliotece odbyło się 8.05.2026 r. wyjątkowe spotkanie dla młodych czytelników, którego gościem był Roman Pankiewicz. Tematem wykładu były ginące zawody — profesje, które przez dziesięciolecia stanowiły ważną część codziennego życia, a dziś coraz częściej odchodzą w zapomnienie.

Podczas spotkania dzieci miały okazję poznać takie zawody jak zdun, szewc, kominiarz, zegarmistrz czy kowal. Prowadzący w niezwykle barwny i angażujący sposób opowiadał o pracy dawnych rzemieślników, ich umiejętnościach oraz znaczeniu, jakie mieli dla lokalnych społeczności.

Największe zainteresowanie wzbudziła jednak forma prezentacji. Roman Pankiewicz nie tylko opowiadał o poszczególnych profesjach, ale również przebierał się w charakterystyczne stroje i prezentował dzieciom rekwizyty związane z omawianymi zawodami. Dzięki temu uczestnicy mogli niemal przenieść się w czasie i zobaczyć, jak wyglądała codzienna praca dawnych rzemieślników.

Spotkanie miało nie tylko walor edukacyjny, ale także ogromną wartość kulturową. Była to cenna lekcja szacunku dla tradycji, pracy ludzkich rąk oraz zawodów, które przez wieki budowały fundament codziennego życia. Dzieci z dużym zainteresowaniem słuchały opowieści, chętnie odpowiadały na pytania i aktywnie uczestniczyły w zajęciach.

07.05.2026 r. w naszej bibliotece odbył się niezwykle interesujący wykład pt. „Kobiety są z kuchni, mężczyźni z garażu”, który poprowadziła Sylwia Bartela. Spotkanie poświęcone było roli kobiet i mężczyzn w różnych kulturach oraz temu, jak przez wieki kształtowały się społeczne oczekiwania wobec obu płci.

Prelegentka w ciekawy i przystępny sposób przedstawiła, jak odmienne tradycje, religie oraz uwarunkowania historyczne wpływały na postrzeganie kobiety i mężczyzny w różnych częściach świata. Uczestnicy mieli okazję dowiedzieć się, jak zmieniały się role społeczne na przestrzeni epok — od dawnych społeczności patriarchalnych, przez tradycyjny model rodziny, aż po współczesne przemiany związane z równouprawnieniem i partnerstwem.

Wykład nie ograniczał się jedynie do teorii. Prowadząca wzbogaciła spotkanie licznymi przykładami z życia codziennego, odniesieniami do kultury, obyczajów oraz współczesnych wyzwań społecznych. Nie zabrakło również miejsca na refleksję nad stereotypami, które mimo upływu czasu nadal obecne są w naszym myśleniu i języku.

Spotkanie przebiegało w życzliwej i pełnej zaangażowania atmosferze. Uczestnicy chętnie dzielili się własnymi spostrzeżeniami, a dyskusja po wykładzie pokazała, że temat relacji między kobietami i mężczyznami wciąż budzi wiele emocji i skłania do głębszych przemyśleń.

23 kwietnia obchodzimy Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich – święto ustanowione w 1995 roku przez UNESCO, którego celem jest promocja czytelnictwa, edytorstwa oraz ochrona własności intelektualnej.

Z tej okazji Gminna Biblioteka Publiczna w Psarach Filia Nr 2 w Strzyżowicach spotkała się z uczniami klas 1–3 Szkoły Podstawowej w Strzyżowicach. Podczas spotkania dzieci poznały genezę tego wyjątkowego dnia oraz wysłuchały polskich legend z książki „Wielka księga bajek, podań i legend”. Choć nie istnieje jedno konkretne święto poświęcone legendom i podaniom, chętnie sięgamy po nie przy różnych okazjach czytelniczych. Tym razem uczniowie mieli okazję poznać legendę o Kwiecie Paproci oraz o Złotej Kaczce. Dla wielu z nich były to nowe historie, których słuchali z dużym zainteresowaniem i skupieniem. Dziękujemy za wspólnie spędzony czas i zapraszamy na kolejne spotkania z książką!

22 kwietnia odbyło się kolejne spotkanie naszego Dyskusyjnego Klubu Książki.

Jak zawsze towarzyszyła nam bardzo miła, swobodna atmosfera i ciekawe rozmowy. Tym razem tematem spotkania była twórczość Danielle Steel. Klubowicze mieli okazję podzielić się swoimi opiniami na temat jej książek, a dla części osób było to pierwsze spotkanie z tą autorką.

I właśnie to jest najpiękniejsze w naszym klubie, odkrywamy literaturę, po którą często sami byśmy nie sięgnęli. Opinie były różne: jednych książki autorki zachwyciły, inni podchodzili do nich z większym dystansem. Jednak wszyscy zgodnie przyznali, że było to ciekawe czytelnicze doświadczenie.

Podczas spotkania przybliżyliśmy także biografię jednej z najpoczytniejszych autorek na świecie i w Polsce, co pozwoliło lepiej zrozumieć jej twórczość.

Dziękujemy za wspólnie spędzony czas i już dziś zapraszamy na kolejne spotkanie, które odbędzie się 20 maja.

Jeśli ktoś chciałby do nas dołączyć. Serdecznie zapraszamy!

20 kwietnia obchodzimy Światowy Dzień Sowy. To doskonała okazja, by poszerzyć wiedzę o tych niezwykłych, nocnych ptakach, zwrócić uwagę na potrzebę ochrony ich siedlisk oraz docenić ich ważną rolę w ekosystemie. Znamy przysłowie „Sowa mądra głowa”  i właśnie z tej okazji w Przedszkolu im. Misia Uszatka w Strzyżowicach odbyło się wyjątkowe spotkanie czytelnicze. Dzieci wysłuchały opowieści o przygodach sówki Hoho z książki Smriti Halls „Odwagi, sówko!”. Na zakończenie przedszkolaki otrzymały kolorowanki z wizerunkiem sowy i w wolnym czasie będą mogły stworzyć własne portrety małej sówki Hoho.

Przedostatni wykład w Psarskim Uniwersytecie Dziecięcym odbył się 18 kwietnia 2026 roku i był poświęcony przyrodzie, która budzi się do życia. Głównym celem naszych wykładowców – Barbary i Łukasza Kapica było zapoznanie dzieci z dwunastodniowymi, czyli dopiero co urodzonymi zwierzątkami.  Poznaliśmy małe żabki, ślimaki, był piękny królik a także kurczątka i kaczęta. Nasi goście szeroko opowiadali o nich, o zwyczajach panujących w gniazdach, o zagrożeniach dla małych zwierzątek. Jednakże najważniejszym punktem była możliwość bezpośredniego kontaktu każdego studenta z każdym przedstawicielem fauny obecnym na wykładzie.

A na koniec Pani Basia i Pan Łukasz przygotowali „prawdziwą” zagrodę, gdzie wszystkie zwierzątka miały dostęp do ziarna i wody; przez chwilę można było je poobserwować „w naturze”.

Przed nami jeszcze jeden wykład – 23 maja, którym zakończymy rok akademicki 2025/2026 a w czerwcu – wyjazdowa niespodzianka!

W kameralnej przestrzeni biblioteki w Psarach wydarzyło się coś więcej niż zwykły wykład — to było spotkanie z duchem sztuki, który od ponad wieku nie daje się zamknąć w ramach ani definicjach.

Główną bohaterką wieczoru była Agnieszka Kijas, która z pasją i wyczuciem wprowadziła słuchaczy w życie i twórczość Paul Gauguin — artysty niespokojnego, buntownika, człowieka, który porzucił cywilizację, by odnaleźć prawdę w egzotycznym świecie.

Już od pierwszych minut wykładu można było poczuć, że nie będzie to sucha lekcja historii sztuki. Kijas snuła opowieść niczym powieść — o człowieku, który zostawił za sobą Europę, rodzinę i stabilność, by ruszyć na Tahiti w poszukiwaniu „pierwotnego piękna”. Nie idealizowała go, nie stawiała na piedestale. Przeciwnie — pokazała jego sprzeczności: geniusz spleciony z egoizmem, wrażliwość z ucieczką od odpowiedzialności.

Słuchacze mogli niemal zobaczyć te intensywne kolory, które Gauguin wylewał na płótno — żółcie gorące jak słońce nad Pacyfikiem, fiolety pełne tajemnicy, cienie, które nie były już tylko cieniem, ale emocją. Prelegentka zwróciła uwagę, że jego sztuka nie była próbą odwzorowania świata, lecz raczej stworzenia nowego — bardziej prawdziwego niż rzeczywistość.

Ważnym wątkiem była także kwestia inspiracji kulturą pozaeuropejską. Kijas podkreśliła, że choć Gauguin szukał autentyczności, jego spojrzenie było filtrowane przez europejską wrażliwość. To otworzyło ciekawą dyskusję o granicy między fascynacją a zawłaszczeniem — temacie zaskakująco aktualnym.

Nie zabrakło też refleksji nad ceną, jaką artysta zapłacił za swoją drogę. Samotność, choroba, niezrozumienie — to wszystko było cieniem jego barwnych obrazów. A jednak, jak zauważyła prelegentka, właśnie w tym napięciu między światłem a mrokiem rodziła się jego sztuka.

Spotkanie w bibliotece nie było tylko wykładem — było zaproszeniem do patrzenia głębiej. Do zadania sobie pytania, czy sztuka powinna być piękna, czy prawdziwa. I czy te dwie rzeczy zawsze idą ze sobą w parze.

Z okazji obchodzonego 14 kwietnia Dnia Delfina w Zespole Szkolno-Przedszkolnym
nr 2 w Sarnowie odbyła się wyjątkowa lekcja biblioteczna dla uczniów klasy 2b. Lekcję przeprowadziła bibliotekarka z filii nr 3 GBP w Sarnowie.

W trakcie spotkania wspólnie czytaliśmy książkę „To ja, delfin” autorstwa Władimira Mirzojewa, która wzbudziła duże zainteresowanie i stała się inspiracją do rozmów
oraz zadawania wielu ciekawych pytań

Podczas zajęć dzieci miały okazję poznać fascynujący świat delfinów – ich zwyczaje, środowisko życia oraz niezwykłe umiejętności komunikacji. Rozmawialiśmy również o tym, dlaczego te inteligentne ssaki wymagają naszej ochrony i jak każdy z nas może dbać
o środowisko naturalne.

Nie zabrakło także zagadek i aktywności, które pobudziły wyobraźnię oraz zachęciły uczniów do sięgania po książki o tematyce przyrodniczej. Na zakończenie dzieci otrzymały karty pracy, dzięki którym mogły utrwalić zdobytą wiedzę w atrakcyjny i kreatywny sposób.

Lekcja przebiegła w miłej i twórczej atmosferze, a uczniowie wykazali się dużym zaangażowaniem oraz ciekawością świata. Dziękujemy klasie 2b za aktywny udział
i wspólnie spędzony czas!