Artykuły

W dobie współczesnej technologii, kiedy informacje są na wyciągnięcie ręki, zdolności pamięciowe często są niedoceniane. Jednak pamięć odgrywa kluczową rolę w codziennym życiu, nauce i pracy. Dobra wiadomość jest taka, że można ją poprawiać poprzez odpowiednie trenowanie mózgu. W tajniki, jak to zrobić wprowadziła nas, podczas ostatniego wykładu Uniwersytetu Trzeciego Wieku, pani Sylwia Bartela. Wykład nosił tytuł „Mózgowe potyczki – dlaczego warto ćwiczyć pamięć”.

Podobnie jak mięśnie ciała, mózg wymaga regularnego treningu. Wykonywanie łamigłówek, sudoku, czy gry logiczne stymulują różne obszary mózgu i pomagają w rozwijaniu zdolności poznawczych. Badania wskazują, że angażowanie się w takie aktywności może poprawić pamięć roboczą i długotrwałą.

Stres jest jednym z głównych wrogów pamięci. Medytacja oraz ćwiczenia oddechowe pomagają redukować poziom stresu, co wpływa pozytywnie na zdolności pamięciowe. Regularna medytacja może nawet wpłynąć na struktury mózgu, takie jak hipokamp, który odpowiada za procesy zapamiętywania.

Uczenie się czegoś nowego, na przykład gry na instrumencie muzycznym, nowego języka lub gotowania według nietypowych przepisów, może znacznie wpłynąć na poprawę pamięci. Proces uczenia się angażuje wiele obszarów mózgu, wzmacniając połączenia neuronalne.

To, co jemy, ma bezpośredni wpływ na funkcjonowanie naszego mózgu. Produkty bogate w kwasy omega-3 (ryby, orzechy), przeciwutleniacze (owoce jagodowe, zielona herbata) oraz witaminy z grupy B wspierają zdrowie mózgu i poprawiają zdolności pamięciowe. Unikanie nadmiaru cukru i przetworzonej żywności również jest kluczowe.

Sen jest niezbędny do konsolidacji wspomnień i regeneracji mózgu. Dorosła osoba powinna spać od 7 do 9 godzin dziennie. Brak snu może prowadzić do problemów z koncentracją i osłabieniem zdolności pamięciowych.

Regularne ćwiczenia fizyczne poprawiają krążenie krwi, co wpływa na lepsze dotlenienie mózgu. Aktywności takie jak bieganie, joga czy spacery mogą wspierać procesy poznawcze i poprawiać pamięć.

Poprawa pamięci to proces, który wymaga czasu i zaangażowania, ale korzyści są tego warte. Łącząc regularne ćwiczenia umysłowe, zdrową dietę, odpowiedni sen oraz naukowe techniki wspierające zapamiętywanie, możemy znacząco poprawić swoje zdolności poznawcze. Trenowanie mózgu to inwestycja w jakość życia na długie lata.

Uczniowie klasy 2 Szkoły Podstawowej w Dąbiu mieli okazję uczestniczyć w niezwykłym spotkaniu z Mikołajem w Bibliotece w Dąbiu. Dzieci zaśpiewały specjalną na tę okazję piosenkę oraz zatańczyły dla naszego wyjątkowego gościa, który w zamian za to obdarował ich prezentami. Tego dnia uczniowie mogli również posłuchać świątecznego opowiadania, zmierzyć się z zagadkami dotyczącymi Świąt Bożego Narodzenia, a także spróbować wykonać portret Mikołaja. Ta wyjątkowa atmosfera udzieliła się wszystkim dzieciom, które na koniec z radością wypożyczały świąteczne pozycje książkowe.

{gallery}2024/2024-12-10-mikd{/gallery}

Mowa oczywiście o naszej Psarskiej Bibliotece, która w prezencie od zaprzyjaźnionych strażaków z OSP w Psarach z okazji Jubileuszu 55-lecia, otrzymała piękny dar – drzewo kasztanowca.

Rola opiekuna Biblioteki jest dla naszego kasztanowca bardzo odpowiednia ponieważ od wieków te drzewa uważane są za symbol ciepła, piękna i sztuki. Mało tego, wierzono, że w jego cieniu można znaleźć szczęście a także dobre samopoczucie. Ponadto już w średniowieczu istniało przekonanie, że „kasztany wyciągają z chorych negatywną energię a także wypędzają z chat wszelkiego rodzaju zło”.

Pomijając wartości dodatkowe, kasztanowiec jest niezwykle pięknym drzewem – a nasz już za kilka, czy raczej kilkanaście lat będzie ważnym elementem bibliotecznej historii.

W sercu malowniczej Wioski Świętego Mikołaja, działającej od 6 grudnia 2024 r. przy Gminnym Żłobku w Psarach, dzieje się prawdziwa magia – nie tylko ta związana z elfami, prezentami i zaprzęgami reniferów, ale również ta, która płynie z książek. Pracownicy biblioteki przyciągają dzieci do świata literatury poprzez czytanie bajek. To niezwykłe wydarzenie stało się jednym z ulubionych elementów wizyt w tej zimowej krainie.

W dniu 27 listopada Biblioteka Publiczna w Psarach Filia Nr 2 w Strzyżowicach w ramach promocji czytelnictwa przyjęła do braci czytelniczej uczniów klasy 1 ze Szkoły Podstawowej im Stanisława Polakowskiego w Strzyżowicach. Po krótkim  przywitaniu dzieci poznały zasady wypożyczania książek , omówiona została droga książki od zakupu do wypożyczenia jej czytelnikowi. Najmłodsi zapoznali się z prośbami książek jakie one  mają  wobec czytelników aby ci mogli się jak najdłużej cieszyć ich obecnością w bibliotece czyli jak szanować książki. Dzieci zwiedziły Bibliotekę i poznały jej księgozbiór. Na spotkaniu przeczytana została książka pt „Franklin i książka z biblioteki”. Następnie przystąpiono do uroczystego Pasowania na Czytelnika , uczniowie złożyli uroczyste przyrzeczenie, przypieczętowali je odciskiem palca i zostali pasowani książką, którą otrzymali w prezencie na dobry start czytelniczy. Nowi czytelnicy otrzymali także pamiątkowe dyplomy, zakładki i kolorowanki. Na zakończenie spotkania zrobiono pamiątkowe zdjęcie a każdy nowo przyjęty czytelnik mógł wypożyczyć sobie książkę. Spotkanie w bibliotece upłynęło w bardzo miłej atmosferze a dzieci obiecały, że będą często odwiedzać bibliotekę bo „Czytanie książek to najpiękniejsza zabawa, jaką sobie ludzkość wymyśliła”- Wiesława Szymborska.

Z okazji obchodów Dnia Pluszowego Misia w dniach 20 i 21 listopada Biblioteka Publiczna w Psarach Filia nr 2 w Strzyżowicach  zorganizowała spotkania z Misiem w Przedszkolu Publicznym w Psarach , Przedszkolu Publicznym im. Misia Uszatka w Strzyżowicach oraz w klasach 1-3  w Szkole Podstawowej im. Stanisława Polakowskiego w Strzyżowicach. Dzieci bardzo serdecznie przywitały specjalnego gościa Misia Tulisia , który w przeddzień swojego święta postanowił je odwiedzić. Na spotkaniach z Misiem przedszkolaki i uczniowie opowiadali o swoich Przytulankach Misiach , zapoznali się z historią związaną z powstaniem Dnia Pluszowego Misia , rozwiązywali zagadki związane z misiami oraz wysłuchali przeczytanych w trakcie wizyty opowieści Dawida Mellinga „ Kto przytuli Misia Tulisia”  i „Kochamy cię Misiu Tulisiu”.W trakcie świętowania nie zabrakło niespodzianek gdyż dzieci przygotowały dla Misia specjalne występy gdzie śpiewano piosenki o misiu a także porwano naszego gościa do wspólnej zabawy i tańców, w których nasz mis Tuliś był maszynistą specjalnego pociągu. Zabawy i radości nie było końca wszyscy świetnie się bawili a na pożegnanie Miś Tuliś  został bardzo mocno przytulany i zrobiono sobie z nim pamiątkowe zdjęcia. Miś Tuliś , który jest wielkim łasuchem w dniu swojego święta chcąc podziękować naszym milusińskim za tak gorące przyjęcie częstował ich słodkościami.

Zimą nasze organizmy są szczególnie narażone na różnego rodzaju infekcje i przeziębienia. Chłodna pogoda, mniejsza ilość słońca i ograniczona dostępność świeżych owoców oraz warzyw mogą osłabiać układ odpornościowy. Jak więc zadbać o swoją odporność w tym okresie? Oto kilka sprawdzonych sposobów, które podczas ostatniego wykładu UTW przekazała nam Izabela Smolak z dąbrowskiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej.

Odporność zaczyna się od talerza, bo głównym organem, który za tę odporność w znacznej mierze odpowiada, są nasze jelita. W diecie zimowej nie powinno zabraknąć produktów bogatych w: witaminę C – znajdziemy ją w cytrusach, kiwi, papryce czy kiszonej kapuście. Kiszonki są szczególnie cenne, ponieważ dodatkowo wspierają florę bakteryjną jelit. W tym czasie tak ubogim w światło słoneczne nie możemy zapominać o Witamine D – zimą organizm wytwarza jej mniej z powodu braku słońca, dlatego warto sięgnąć po suplementy lub spożywać produkty takie jak tłuste ryby (łosoś, makrela), jajka czy mleko wzbogacane witaminą D. Ważny dla naszych organizmów jest również cynk i selen i magnez – minerały te występują w orzechach, nasionach, rybach i pełnoziarnistych produktach zbożowych.

Nie zapominajmy również o ruchu. Ruch wspiera krążenie, dotlenia organizm i poprawia funkcjonowanie układu odpornościowego. Spacer w chłodne dni, jogging czy ćwiczenia w domu to świetne sposoby na utrzymanie formy. Warto ubierać się odpowiednio do pogody, aby nie narażać organizmu na wychłodzenie.

Ważny jest te odpowiedni sen. Brak snu osłabia odporność i sprawia, że organizm staje się bardziej podatny na infekcje. Dorośli powinni spać około 7-8 godzin dziennie. Ważne jest również utrzymanie regularnego rytmu snu, co pozwala ciału lepiej się regenerować.

Kolejnym elementem, o który należy szczególnie zadbać, jest higiena i ochrona przed infekcjami. Mycie rąk jest podstawowym sposobem zapobiegania zakażeniom wirusowym i bakteryjnym. Unikajmy dotykania twarzy w miejscach wrażliwych takich jak oczy, nos czy usta. Stosujmy nawilżanie powietrza w domu, ponieważ suche powietrze osłabia błony śluzowe nosa i gardła, co ułatwia wnikanie drobnoustrojów.

Unikajmy również stresu, ponieważ długotrwały stres negatywnie wpływa na układ odpornościowy. Starajmy się znaleźć czas na relaks – medytację, hobby, czy spacer. Aktywności te mogą pomóc w redukcji napięcia.

Herbata z imbirem, miodem i cytryną nie tylko rozgrzewa, ale także dostarcza składników wspierających odporność. Podobne właściwości ma napar z czystka, czy dzikiej róży.

Dbając o odporność zimą, warto postawić na zdrową dietę, aktywność fizyczną, odpowiednią ilość snu i unikanie stresu. Proste nawyki, takie jak mycie rąk czy picie rozgrzewających herbat, również mają duże znaczenie. Dzięki tym krokom możemy cieszyć się zdrowiem przez całą zimę!

Gminna Biblioteka Publiczna w Psarach obchodzi w tym roku swoje 55-lecie istnienia. To wyjątkowa okazja, by przyjrzeć się historii i roli tej najstarszej instytucji kultury w gminie, która przez lata nie tylko promowała czytelnictwo, ale także integrowała lokalną społeczność. Uroczysta gala jubileuszowa odbyła się 28 listopada 2024 r. w Centrum Usług Społecznych w Strzyżowicach.

Podczas naszej uroczystości nie zabrakło znamienitych gości. Zaszczyciły nas władze gminy: Wójt Gminy Psary Tomasz Sadłoń, Agnieszka Medaj – Zastępca Wójta, Sekretarz Gminy – Mirella Barańska-Sorn oraz Skarbnik – Katarzyna Bochenek.

Swoją obecnością zaszczycili nas również Radni Gminy Psary: Jacenty Kubica – Przewodniczący Rady Gminy Psary ora radni: Adam Adamczyk, Anna Gwiazda, Aleksander Jewak, Krystyna Kluszczyk, Mirosław Kozieł, Konrad Król, Waldemar Marek, Anna Nagły, Jarosław Nowak, Adam Sadowski, Grażyna Słania, Tomasz Ślęczka, Kamil Trzewiczek i Robert Zieliński. Nie zabrakło również Sołtysów gminnych sołectw: Mirosławy Sokołowskiej, Wojciecha Kameckiego, Adama Stachowicza, Haliny Barańskiej, Tadeusza Kubika, Jacka Łaszczyka, Grażyny Słani, Sylwii Sudomierskiej-Wnuk, Barbary Sobczyk oraz Rafała Gwiżdża.

Przybyli również dyrektorzy szkół i psarskich instytucji: Agnieszka Białas-Barańska, Dorota Pronobis, Joanna Marcinkowska, Małgorzata Barańska, Ewa Wawrzak i Maria Olszewska. Byli również: Agata Wilczyńska – Dyrektor Żłobka w Psarach, oraz Kierownik OPS Agnieszka Sarnik. Zakład Gospodarki Komunalnej reprezentował Prezes Łukasz Siwczyk. Psarskie stowarzyszenia reprezentowali: Dariusz Kościński – Prezes OSP, Tomasz Kot – Naczelnik OSP, Ewa Kozieł – Prezes Stowarzyszenia Aktywny Senior, Jolanta Białas – Stowarzyszenie Concordia, Monika Gloc - Bank Spółdzielczy o/Psary, a także Dyrektor NZOZ w Psarach Renisława Sobczyk-Sitko.

Wśród naszych gości byli również przedstawiciele Biblioteki Śląskiej z Katowic w osobach: dr Agnieszki Skwary oraz Kacpra Kardasza, a także dyrektorzy i bibliotekarze bibliotek powiatu będzińskiego, a wśród nich: Monika Pniakowska-Syska – Dyrektor MiPBP w Będzinie, Agnieszka Wąs – Dyrektor MBP w Sławkowie, Krzysztof Kobiałka – Dyrektor MBP w Czeladzi, Katarzyna Kościelny – Dyrektor MBP w Wojkowicach, Paulina Peterek – Dyrektor M-GBP w Siewierzu, Magdalena Bijak – Dyrektor GBP w Mierzęcicach, Joanna Kocot-Dyszy – Koordynator ds. Bibliotek Publicznych oraz Marcin Jurkowski – Dyrektor MBP w Piekarach Śląskich. Przybyły również emerytowane panie dyrektorki: Ewa Ambroży, Anna Śliż, Grażyna Czapla oraz Krystyna Pawlik.

Grono współtwórców bibliotecznej oferty i stałych bywalców reprezentowali: Anna i Marek Łebzuchowie, Marek Gawron, Ewa Pawik oraz Danuta Kołacz.

Z obowiązku, ale przede wszystkim z czystej przyjemności należałoby jeszcze wymienić nagrodzonych w tym roku najlepszych naszych Czytelników, a byli to: z biblioteki w Psarach: Barbara Curyło, Teodozja Galicka, Edyta Grzomba, Bartłomiej Krążek, Tatiana Nawrot-Pietrzak, Grażyna Pięta, Anna Pytlik, Mia i Pola Skadłubowicz, Ewa Skorek, Weronika Stachurska i Maria Trzewiczek. Z biblioteki w Dąbiu: Adam Buchta-Królikowski, Teresa Gołąbek, Aleksandra Korpak, Anna Korpak, Anna Marczewska, Małgorzata Nowak, Zuzanna Nowak, Szymon Paryż, Małgorzata Sobieraj, Szymon Zarychta. Z filii nr 2 w Strzyżowicach nagrodzeni zostali: Jadwiga Bartczak, Jakub Bartyzel, Julia Bieniek, Teresa Bochenek, Jadwiga Cichoń, Agata Góral-Wójcicka, Izabela Jedlińska, Irena Miotlińska, Maria Nowak, Artur Szkop, Marika Szydło oraz Klaudia Szymiec. Z fili nr 3 w Sarnowie wyróżniono następujące osoby: Krystynę Bijak, Alicję Elmrych, Gabrielę Grymuza, Teresę Knapik, Lilianę Łatka, Annę Marczewską, Emilię Mazur, Teresę Podsiadło, Annę Rzepę oraz Olimpię Szastak.

Nad całokształtem czuwała Dyrektor Gminnej Biblioteki Publicznej w Psarach Helena Warczok, a uroczystość uświetnił występ iluzjonisty. Wydarzenie odbyło się w przepięknej sali Centrum Usług Społecznych, w której mogliśmy gościć dzięki uprzejmości dyrektor psarskiego GOK Lidii Ściwiarskiej, a nad nagłośnieniem czuwał akustyk Łukasz Grzomba.

Historia powstania biblioteki w Psarach

Początki biblioteki sięgają 1 grudnia 1969 roku, kiedy to – zgodnie z decyzją Gromadzkiej Rady Narodowej w Psarach – oficjalnie rozpoczęła swoją działalność w prywatnym budynku w Gródkowie przy ul. Kolejowej 5. Księgozbiór liczył wtedy zaledwie 861 woluminów, a pierwszym kierownikiem placówki został Eugeniusz Horzela, który pełnił tę funkcję do 1978 roku.

Chociaż początki były skromne, biblioteka szybko stała się ważnym miejscem dla mieszkańców. Jednak trudne warunki lokalowe spowodowały, że w maju 1978 roku została czasowo zamknięta. Dopiero w 1981 roku wznowiła działalność w nowej siedzibie przy ul. Szkolnej 45, w budynku Ochotniczej Straży Pożarnej. Nowy lokal o powierzchni 80 m² umożliwił uruchomienie wypożyczalni oraz czytelni dla 40 osób.

Rozwój sieci bibliotecznej

Przez lata GBP w Psarach rozwijała swoją działalność, tworząc sieć placówek i punktów bibliotecznych. W skład tej sieci weszły m.in. filie w Dąbiu, Strzyżowicach, Sarnowie oraz punkty biblioteczne w Preczowie, Brzękowicach Górnych i Górze Siewierskiej. W 1989 roku otwarto również filię w Gródkowie.

Biblioteka nie ograniczała się tylko do udostępniania książek – podejmowano liczne inicjatywy mające na celu promowanie czytelnictwa i kultury. W latach 80. i 90. instytucja stała się centralnym punktem koordynującym działalność wszystkich bibliotek na terenie gminy, wspierając m.in. szkolenia dla pracowników i gromadzenie zbiorów.

Wyzwania i zmiany po 1990 roku

Przełom lat 80. i 90. przyniósł wiele wyzwań związanych z transformacją ustrojową w Polsce. Ustawa o samorządzie terytorialnym z 1990 roku nałożyła na gminy obowiązek finansowania działalności bibliotek, co wpłynęło na ich funkcjonowanie. Ze względu na trudności finansowe zlikwidowano niektóre punkty biblioteczne, w tym filię w Gródkowie i punkt w Preczowie.

Mimo tych zmian GBP w Psarach stale się rozwijała. Zbiory były regularnie uzupełniane o nowości wydawnicze, a placówka oferowała czytelnikom coraz lepsze warunki korzystania z jej usług.

Biblioteka dziś

Dziś Gminna Biblioteka Publiczna w Psarach pozostaje ważnym ośrodkiem kultury w gminie. Jej 55-letnia historia to dowód na to, że kultura i edukacja są kluczowymi elementami budowania lokalnej społeczności. Dzięki zaangażowaniu pracowników oraz wsparciu mieszkańców biblioteka wciąż odgrywa istotną rolę, nie tylko jako miejsce wypożyczania książek, ale także przestrzeń spotkań, warsztatów i wydarzeń kulturalnych.

Obchody 55-lecia były okazją do podziękowania wszystkim, którzy przyczynili się do rozwoju tej instytucji – zarówno dawnym kierownikom, jak i współczesnym pracownikom, a także czytelnikom, którzy wspierają jej działalność. Niech biblioteka w Psarach nadal inspiruje kolejne pokolenia miłośników literatury i kultury.

25 listopada 2024 r. odwiedzili nas uczniowie klasy II Szkoły Podstawowej im. Tadeusza Kościuszki w Dąbiu. Jak przystało na prawdziwych misiowych przyjaciół, każde dziecko zabrało ze sobą ulubionego pluszaka. Dzieci wysłuchały opowiadania na temat historii Pluszowego Misia. Po wysłuchaniu bajki uczniowie mieli okazję dowiedzieć się nieco ciekawostek i spróbować swoich sił odpowiadając na pytania w quizie na temat niedźwiedzi. Ponadto ogromną frajdę sprawiło dzieciakom rozwiązywanie zagadek oraz odgadywanie, jaka to postać z bajki, dzięki czemu sami również mieli okazję opowiedzieć o swoich ulubionych bajkach, w których występują misie.  Na koniec wszyscy mogli spróbować swoich sił, tworząc postać Pluszowego Misia.

25 listopada obchodzimy Dzień Pluszowego Misia, święto, które ma na celu przypomnienie o roli, jaką te urocze zabawki odgrywają w dziecięcym świecie. Z tej właśnie okazji bibliotekarka Honorata Grudzień z filii nr 3 GBP odwiedziła przedszkole imienia Kubusia Puchatka w Sarnowie. Wydarzenie rozpoczęło się od przeczytania bajki o urodzinach pluszowego misia, która wprowadziła dzieci w magiczny świat tych niezastąpionych przyjaciół. Po wysłuchaniu opowieści, dzieci miały okazję odpowiedzieć na pytania związane z treścią bajki, co rozweseliło je i jednocześnie pomogło w lepszym zrozumieniu historii. Kolejną atrakcją było rozwiązywanie zagadek, które przedszkolaki z radością odgadywały. Dzieci musiały również rozpoznać znane bajkowe misie, co okazało się doskonałą zabawą i okazją do wykazania się wiedzą o ulubionych postaciach z książek i filmów. Aby uczcić to radosne święto, każde dziecko otrzymało odznakę przyjaciela pluszowego misia, która przypominała o tej wyjątkowej okazji. Na zakończenie do przedszkola zawitał prawdziwy pluszowy miś, który sprawił wszystkim niespodziankę i poczęstował dzieci pysznościami, tworząc niezapomnianą atmosferę radości i uśmiechu. Dzień Pluszowego Misia to wspaniała okazja, by przypomnieć sobie, jak ważni są nasi mali przyjaciele — pluszowe misie, które towarzyszą dzieciom od najmłodszych lat i stanowią dla nich symbol bezpieczeństwa i poczucia komfortu.