Artykuły

Manipulacja społeczna to zjawisko, które budzi wiele emocji i kontrowersji. Z jednej strony kojarzy się z podstępnym wpływem na jednostki i grupy, z drugiej zaś – jest częścią codziennych interakcji międzyludzkich. Warto zatem zastanowić się, czym dokładnie jest manipulacja, jakie są jej mechanizmy oraz czy rzeczywiście należy się jej obawiać? Na te i inne pytania odpowiadał nasz gość prof. dr hab. Maciej Witkowski w ramach ostatniego wykładu dla Uniwersytetu Trzeciego Wieku, który odbył się 21 listopada 2024 r. w psarskiej bibliotece.

Manipulacja społeczna to celowe działania mające na celu wpłynięcie na myśli, uczucia lub zachowanie innych osób w sposób, które są korzystne dla manipulatora, ale niekoniecznie dla osoby manipulowanej. Ważnym elementem manipulacji jest ukrycie prawdziwego celu – osoba manipulowana często nie zdaje sobie sprawy, że jest poddawana wpływowi.

Manipulacja może przybierać różne formy, od subtelnych sugestii po zaawansowane techniki psychologiczne. Często stosowana jest w reklamie, polityce, negocjacjach czy relacjach międzyludzkich.

Techniki manipulacji społecznej

Manipulatorzy stosują różne techniki, które bazują na ludzkich emocjach, potrzebach i błędach poznawczych. Oto kilka najczęściej spotykanych:

- Reguła wzajemności – wywołanie poczucia zobowiązania poprzez drobne przysługi, aby uzyskać coś większego w zamian.

- Efekt autorytetu – odwoływanie się do osób uznawanych za ekspertów lub autorytety, aby przekonać do określonych działań.

- Huśtawka emocjonalna – wzbudzanie strachu, współczucia lub poczucia winy, aby wywrzeć presję na drugą osobę.

- Technika „drzwiami w twarz” – zaczynanie od dużego żądania, które zostanie odrzucone, a następnie przedstawienie mniejszej, bardziej rozsądnej prośby, która zostanie zaakceptowana.

Najbardziej znanym przykładem techniki odwołującej się do autorytetu jest słynny, i już zakazany ze względów etycznych, eksperyment Milgrama. Został on przeprowadzony w latach 60. XX wieku przez psychologa Stanleya Milgrama, wzbudził wiele kontrowersji i pytań dotyczących natury posłuszeństwa człowieka wobec autorytetu. W ramach eksperymentu uczestnicy byli proszeni o wydawanie szoków elektrycznych innym osobom pod pretekstem naukowego badania.

Wniosek z eksperymentu Milgrama jest taki, że ludzie są skłonni do posłuszeństwa autorytetom, nawet jeśli oznacza to wyrządzenie krzywdy innej osobie. Eksperyment pokazał, że wiele osób było gotowych wykonywać polecenia eksperymentatora, nawet jeśli oznaczało to powodowanie bólu i cierpienia u ofiary.

Nie każda manipulacja ma jednak negatywne intencje. Na przykład rodzice mogą manipulować dziećmi, aby nauczyć je odpowiedzialności, a liderzy mogą stosować techniki wpływu, aby zmotywować zespół do działania. Problem pojawia się wtedy, gdy manipulacja jest wykorzystywana do osiągania celów kosztem innych osób.

Manipulacja staje się szczególnie niebezpieczna w kontekście polityki, mediów i marketingu. Manipulatorzy mogą wpływać na decyzje wyborcze, postawy społeczne czy nawyki konsumpcyjne w sposób, który ogranicza naszą wolność wyboru.

Jak bronić się przed manipulacją?

Choć manipulacja społeczna jest trudna do całkowitego wyeliminowania, istnieją sposoby, by się przed nią bronić:

1. Edukacja i świadomość – poznanie technik manipulacji pozwala łatwiej je rozpoznawać i unikać.
2. Krytyczne myślenie – analizowanie informacji i kwestionowanie ich wiarygodności.
3. Samokontrola emocji – unikanie podejmowania decyzji pod wpływem silnych emocji, takich jak strach czy poczucie winy.
4. Otwartość na dyskusję – konsultowanie się z innymi osobami przed podjęciem ważnych decyzji.

Manipulacja społeczna to zjawisko powszechne i wielowymiarowe. Nie zawsze jest jednoznacznie negatywna, ale może być niebezpieczna, gdy jest wykorzystywana w sposób nieetyczny. Czy trzeba się jej bać? Raczej warto nauczyć się ją rozpoznawać i przeciwdziałać jej wpływowi. Świadome podejście do komunikacji i otaczających nas informacji to klucz do ochrony przed manipulacją.

Uczniowie Szkoły Podstawowej im. Stanisława Polakowskiego w Strzyżowicach przypomnieli dziś (20 listopada 2024 r.) wszystkim mieszkańcom Gminy Psary, jak ważne święto przypada na ten dzień.

Międzynarodowy Dzień Praw Dziecka, obchodzony co roku 20 listopada, jest wyjątkową okazją, by zwrócić uwagę na prawa najmłodszych oraz promować ich dobrobyt na całym świecie. Ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1954 roku, dzień ten zyskał szczególne znaczenie w 1989 roku, kiedy przyjęto Konwencję o prawach dziecka, dokument stanowiący fundament międzynarodowej ochrony praw dzieci.

Prawa dziecka to zbiór podstawowych zasad, które mają na celu zapewnienie każdemu dziecku na świecie bezpiecznego, zdrowego i szczęśliwego dzieciństwa. Obejmują one cztery główne kategorie:

Prawo do ochrony – dzieci mają prawo być chronione przed przemocą, wykorzystywaniem czy zaniedbaniem.

Prawo do rozwoju – obejmuje dostęp do edukacji, opieki zdrowotnej i warunków sprzyjających rozwojowi fizycznemu oraz emocjonalnemu.

Prawo do partycypacji – dzieci mają prawo wyrażać swoje zdanie w sprawach, które ich dotyczą.

Prawo do przetrwania – zapewnienie podstawowych potrzeb, takich jak pożywienie, woda i schronienie.

Pierwsze obchody Międzynarodowego Dnia Praw Dziecka miały miejsce w 1954 roku, ale prawdziwym przełomem było przyjęcie przez ONZ Konwencji o prawach dziecka w 1989 roku. Dokument ten został ratyfikowany przez niemal wszystkie kraje na świecie, co czyni go jednym z najpowszechniej akceptowanych traktatów międzynarodowych. Polska odegrała w tym szczególną rolę – to właśnie Polacy zaproponowali stworzenie takiej konwencji.

Międzynarodowy Dzień Praw Dziecka obchodzony jest na różne sposoby w zależności od kraju. Wiele szkół organizuje wydarzenia edukacyjne, warsztaty i prelekcje, aby przybliżyć dzieciom ich prawa. Organizacje pozarządowe oraz międzynarodowe, takie jak UNICEF, organizują kampanie społeczne mające na celu zwiększenie świadomości na temat problemów, z jakimi zmagają się dzieci na całym świecie, takich jak brak dostępu do edukacji, niedożywienie czy konflikty zbrojne.

Międzynarodowy Dzień Praw Dziecka przypomina, że dzieci są pełnoprawnymi członkami społeczeństwa, których głos powinien być słyszany i respektowany. Jest to także okazja, by zwrócić uwagę na te miejsca na świecie, gdzie prawa dzieci są łamane. Dzięki temu dzień ten mobilizuje społeczeństwa do podejmowania działań na rzecz ochrony dzieci i tworzenia lepszych warunków do ich rozwoju.

Każdy z nas może przyczynić się do poprawy sytuacji dzieci. Oto kilka prostych sposobów:

1. Edukuj się i innych na temat praw dziecka.

2. Wspieraj organizacje działające na rzecz dzieci, takie jak UNICEF czy lokalne fundacje.
3. Zwracaj uwagę na sytuacje, w których prawa dzieci są łamane, i reaguj.
4. Rozmawiaj z dziećmi o ich prawach, aby były świadome swoich możliwości i ochrony.

Międzynarodowy Dzień Praw Dziecka to nie tylko święto, ale także ważne przypomnienie o tym, że każde dziecko zasługuje na szczęśliwe i bezpieczne dzieciństwo. Działając razem, możemy stworzyć świat, w którym prawa dzieci będą przestrzegane każdego dnia.

14 listopada 2024 r. w klasie 2a Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 2 w Sarnowie odbyła się lekcja biblioteczna z okazji Międzynarodowego Dnia Tolerancji. Zajęcia poprowadziła bibliotekarka Honorata Grudzień, która przygotowała dla uczniów interesujące i edukacyjne aktywności. Lekcja rozpoczęła się od burzy mózgów na temat tolerancji. Uczniowie zastanawiali się nad znaczeniem tego pojęcia, dzielili się swoimi przemyśleniami i przykładami sytuacji, w których tolerancja jest ważna. Wspólna dyskusja zachęciła dzieci do refleksji oraz uwrażliwiła na różnorodność ludzi i ich poglądów. Następnie bibliotekarka przeczytała bajkę pt. Mrówkowa kraina. Historia ta była dostosowana do wieku uczestników i w przystępny sposób poruszała temat akceptacji, szacunku oraz wartości przyjaźni bez względu na różnice. Dzieci z zainteresowaniem słuchały opowieści i angażowały się w rozmowę na jej temat.
Lekcja miała na celu rozwijanie postaw tolerancji i empatii wśród uczniów. Dzięki aktywnemu uczestnictwu dzieci mogły lepiej zrozumieć, jak ważna jest akceptacja i otwartość wobec innych. Zajęcia przebiegły w miłej atmosferze i spotkały się z dużym zainteresowaniem uczniów. Lekcja biblioteczna była wartościowym uzupełnieniem codziennej edukacji i wpłynęła pozytywnie na integrację klasy.

Co to jest zaćma i jak ją leczyć opowiadał podczas ostatniego wykładu AKADEMII ZDROWIA lek. med. Damian Nowak – okulista, który przybył do nas na zaproszenie dra Tomasza Sawczyna, nie tylko po to, by opowiedzieć o najczęściej spotykanej chorobie oczu, ale również o profilaktyce narządu wzroku, byśmy nasze widzenie mogli zachować jak najdłużej.

Zaćma, inaczej zwana kataraktą, to choroba oczu, która powoduje, że soczewka oka staje się mętna. Zdrowa soczewka jest przezroczysta, co pozwala światłu swobodnie przechodzić przez oko i tworzyć wyraźny obraz. Kiedy soczewka staje się mętna, światło ma trudności z przenikaniem, a obraz, który widzimy, staje się zamglony i nieostry. Zaćma może pojawić się w jednym oku lub w obu oczach, ale nie rozprzestrzenia się z jednego oka na drugie.

Najczęstszą przyczyną zaćmy jest starzenie się organizmu. Soczewka oka naturalnie zmienia się z wiekiem i stopniowo traci przejrzystość. Istnieją jednak inne czynniki, które mogą zwiększyć ryzyko wystąpienia zaćmy, takie jak: palenie papierosów, nadmierna ekspozycja na słońce bez ochrony oczu, cukrzyca, urazy oka, długotrwałe stosowanie niektórych leków, np. sterydów.

Na początku zaćma może nie powodować żadnych widocznych objawów. Jednak wraz z jej rozwojem mogą pojawić się: zamglone lub niewyraźne widzenie, trudności z widzeniem w słabym świetle, zwiększona wrażliwość na światło, blaknięcie kolorów, częstsza potrzeba zmiany okularów.

Objawy te często rozwijają się powoli, co sprawia, że wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że ich pogarszające się widzenie to właśnie zaćma.

Jeśli zauważymy u siebie któreś z wymienionych objawów, warto umówić się na wizytę u okulisty. Lekarz może przeprowadzić proste badania oczu, które pozwolą na zdiagnozowanie zaćmy. Wczesna diagnoza pozwala na dokładne śledzenie rozwoju choroby i dobór odpowiedniego momentu na leczenie.

Jak leczyć zaćmę?

Jedynym skutecznym sposobem leczenia zaćmy jest operacja, która polega na usunięciu zmętniałej soczewki i zastąpieniu jej sztuczną. Zabieg ten jest stosunkowo prosty i odbywa się zazwyczaj w warunkach ambulatoryjnych, co oznacza, że pacjent tego samego dnia wraca do domu.

Operacja polega na usunięciu zmętniałej soczewki z oka i wszczepieniu na jej miejsce sztucznej soczewki, która pełni jej funkcję. Zabieg ten jest bezbolesny, ponieważ pacjent otrzymuje znieczulenie miejscowe. Cała operacja trwa zazwyczaj od 15 do 30 minut.

Po operacji pacjent przez kilka dni może odczuwać lekki dyskomfort, ale widzenie powinno zacząć się poprawiać już po krótkim czasie. Pełne gojenie się oka trwa zwykle kilka tygodni. Lekarz przepisuje krople do oczu i udziela wskazówek, jak dbać o oko w okresie rekonwalescencji.

Czy zaćmę można zapobiegać?

Niestety, zaćma związana z wiekiem jest nieunikniona. Można jednak podjąć kroki, które mogą opóźnić jej rozwój: noszenie okularów przeciwsłonecznych, dbanie o zdrową dietę, unikanie palenia, regularne badania oczu.

Zaćma jest powszechną chorobą oczu, zwłaszcza u osób starszych. Objawia się stopniowym pogarszaniem widzenia i może być skutecznie leczona dzięki prostemu zabiegowi. Jeśli zauważymy u siebie objawy zaćmy, nie zwlekajmy z wizytą u okulisty – wczesna diagnoza i leczenie mogą przywrócić wyraźne widzenie.

Z okazji zbliżającego się Międzynarodowego Dnia Jeża w dniu 08 listopada 2024 r. co tygodniowe  spotkanie czytelnicze z przedszkolakami z Przedszkola Publicznego im. Misia Uszatka w Strzyżowicach upłynęło na edukacji ekologicznej najmłodszych czytelników biblioteki. Do przedszkolaków wraz z panią bibliotekarką zawitał mały jeżyk Jerzy, który na co dzień mieszka na półce z książkami w bibliotece. Dzieci były zaskoczone wizytą tak miłego gościa, wszystkie chciały się z nim przywitać i uścisnąć mu łapkę. Po krótkiej prezentacji dzieci chętnie wysłuchały kilku ciekawostek o jeżach o ich środowisku naturalnym i zagrożeniach jakie mogą spotkać te małe pożyteczne zwierzątka . Wszyscy jedno głośnie stwierdzili, że każdy z nich ma takiego gościa w swoim ogrodzie.  Przedszkolaki dowiedziały się, że jeże są gatunkiem zwierząt zagrożonych wyginięciem, wymagającym odpowiedniej ochrony. Każdy człowiek powinien poznać potrzeby i zwyczaje jeży, dzięki temu łatwiej będzie je chronić. Jeże towarzyszą nam od dzieciństwa w bajkach i książeczkach i dlatego w  czasie spotkania przeczytana została książeczka Anny Onichimowskiej pod tytułem „O jeżu, który znalazł przyjaciela”. Spotkanie upłynęło w bardzo miłej atmosferze.

W październiku 2024 r. Biblioteka Publiczna w Strzyżowicach rozpoczęła cykl spotkań czytelniczych we wszystkich grupach przedszkolnych w Przedszkolu Publicznym im. Misia Uszatka w Strzyżowicach. Spotkania z najmłodszymi czytelnikami odbywają się raz w tygodniu, gdzie czytane są różne bajeczki i opowieści. Cykl spotkań rozpoczęły „Muminki”, gdyż przedszkole brało udział w Ogólnopolskiej Akcji Czytamy Muminki. Następnie dzieci zapoznały się ze słoniem w kratkę Elmerem, zawitały do zaczarowanego świata królika Tuptusia i jego rodzinki oraz spotkały się z przemiłym jeżykiem Jerzym. Spotkania czytelnicze mają na celu promowanie czytelnictwa wśród najmłodszych dzieci zainteresowanie ich książką, oglądanie ilustracji i słuchanie opowieści i bajek rozbudza ich ciekawość, emocje oraz przygotowuje ich do samodzielnego czytania, a w późniejszym wieku samodzielnego korzystania z biblioteki.

W ramach Ogólnopolskiej Akcji  Czytamy Muminki, Biblioteka Publiczna w Strzyżowicach kolejny raz gościła w Szkole Podstawowej w Strzyżowicach. Na spotkaniach w klasach 1-3 dzieciom przybliżona została postać Teve Jansson  autorki historyjek o małych trollach a  uczniowie przenieśli się do Doliny Muminków, gdzie poznali wszystkich jej mieszkańców. Przeczytany został kolejny fragment z części „Wielka powódź i małe trolle”. Uczniowie klasy pierwszej mieli za zadanie wymyślić swojego bohatera, który mógłby zamieszkać z Muminkami w ich dolinie.

W ostatni czwartek – 07.11.2024 r. -  w naszej bibliotece odbył się inspirujący wykład dla uczestników Uniwersytetu Trzeciego Wieku, zatytułowany „Aktywny senior – zioła wzmacniające”. Wydarzenie przyciągnęło wielu słuchaczy zainteresowanych naturalnymi sposobami na poprawę zdrowia i jakości życia w dojrzałym wieku. Spotkanie prowadziła Bernadetta Staśkiewicz, specjalistka w dziedzinie fitoterapii i medycyny naturalnej, która od lat popularyzuje wiedzę o zdrowotnych właściwościach roślin.

Podczas wykładu prowadząca podkreśliła, jak ważne jest wspieranie organizmu przy pomocy naturalnych składników. Omówiła najważniejsze zioła, które mogą wspierać seniorów w utrzymaniu dobrej kondycji fizycznej i psychicznej, zwiększeniu odporności oraz poprawie samopoczucia. Przedstawione rośliny to między innymi:

• Pokrzywa – bogata w witaminy i minerały, wspiera układ krwionośny, działa oczyszczająco i wzmacniająco.
• Mięta – działa kojąco na układ pokarmowy, łagodzi stres i sprzyja lepszemu trawieniu.
• Melisa – znana ze swojego działania uspokajającego, pomaga w problemach ze snem i zmniejsza napięcie nerwowe.
• Miłorząb – zioło o właściwościach wzmacniających organizm, poprawiające wydolność fizyczną i umysłową.
• Rumianek – działa przeciwzapalnie i łagodzi bóle, wspomaga trawienie oraz działa relaksująco.

Podczas wykładu seniorzy dowiedzieli się również, jak przygotowywać napary, nalewki oraz herbaty ziołowe, które mogą codziennie wspierać ich zdrowie. Prowadząca przypomniała, aby zawsze korzystać z wysokiej jakości ziół, najlepiej pochodzących ze sprawdzonych źródeł lub z ekologicznych upraw. Podkreśliła, że odpowiednie stosowanie ziół może znacząco poprawić samopoczucie, a nawet wspierać organizm w walce z niektórymi dolegliwościami, takimi jak bóle stawów, osłabienie, problemy trawienne czy bezsenność. Wzmacnianie organizmu przy pomocy ziół to jeden ze sposobów na naturalne wspieranie dobrego samopoczucia, a uczestnicy wykładu zyskali nowe, praktyczne umiejętności, które mogą wykorzystać w swoim codziennym życiu.

Kolejni nowi Czytelnicy zasilili grono użytkowników Gminnej Biblioteki Publicznej w Psarach. Tym razem byli to uczniowie klas drugich Szkoły Podstawowej w Psarach, którzy złożyli ślubowanie, zapoznali się z zasadami korzystania z biblioteki i wypożyczyli pierwsze książki.

24 października 2024 r., w naszej bibliotece, odbyło się spotkanie autorskie z Kamilem Sobikiem, młodym i, jak sam o sobie mówi, początkującym pisarzem, który swoją twórczością przyciąga uwagę czytelników oraz krytyków literackich. Spotkanie to było wyjątkową okazją do poznania autora z bliska, wysłuchania jego opowieści o procesie twórczym oraz inspiracjach, które towarzyszyły mu podczas pisania.

Wydarzenie rozpoczęło się krótkim wprowadzeniem, podczas którego Kamil Sobik opowiedział o początkach swojej drogi literackiej oraz o najważniejszych momentach swojej kariery. Autor podzielił się także anegdotami związanymi z pisaniem i wyzwaniami, które towarzyszyły mu podczas pracy nad trzema książkami, które do tej pory napisał, a są to: „Gary & Litin: Maroszek”, „W drodze do wolności” oraz „Gary & Litin: Order Cyncynata”.

Autor wyczerpująco odpowiadał na pytania od publiczności, a na koniec podpisał wszystkie zakupione przez uczestników spotkania książki. Uczestnicy opuścili spotkanie zainspirowani, wzbogaceni o nowe przemyślenia i pełni oczekiwania na kolejne dzieła autorstwa Sobika.

Kamil Sobik – ur. w 1991 roku, debiutował na rynku powieścią Gary & Litin: Maroszek. Order Cyncynata jest już jego trzecią powieścią, a następne czekają w kolejce do wydania. Prowadzi blog pisarski segeworld.pl, gdzie udostępnia krótkie opowiadania fantasy, sensacyjne i nawet historyczne. Na co dzień reklamodawca w mediach społecznościowych oraz entuzjasta gier komputerowych.